Instytut Badań Literackich PAN prowadzi badania nad literaturą i kulturą polską i jest najważniejszym, poświadczonym kategorią A+ zdobytą w dwóch parametryzacjach jednostek naukowych w kraju (2013, 2017) oraz kategorią A w ostatniej parametryzacji (2021), centrum badań między innymi w takich dyscyplinach jak studia staropolskie, nowoczesne edytorstwo, geografia literacka, popularyzacja kultury dziewiętnastego wieku, badania nad Zagładą, komunizmem, gender studies, humanistyka cyfrowa i animal studies. W ramach misji naukowej Instytut prowadzi działalność edukacyjną III stopnia, której zaletą jest integracja doktorantów z gronem wybitnych naukowców i możliwość rozpoczęcia już w czasie studiów prac badawczych w Instytucie. Instytut realizuje swoją misję naukową i edukacyjną między innymi poprzez współpracę międzynarodową z podobnymi ośrodkami i wydziałami slawistyki w innych krajach. Celem stacjonarnych studiów doktoranckich przy IBL PAN jest dostarczenie studentom wiedzy i umiejętności niezbędnych do podjęcia pracy naukowej w zakresie nauk humanistycznych w wielokulturowej społeczności współczesnej Europy. Od roku akademickiego 2018/19 w Instytucie działały dwa studia doktoranckie – dzięki dofinansowaniu z Programu PO WER powstały wspólne studia doktoranckie IBL PAN i Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych, kształcące humanistów i informatyków, którzy unowocześnią badania w zakresie literaturoznawstwa poprzez ich integrację z nowymi technologiami cyfrowych (w momencie składania raportu studia te są już wygaszone); wraz z innymi instytutami PAN IBL kształci też swoich doktorantów w Szkole Doktorskiej Anthropos. IBL realizuje wytyczne Deklaracji Bolońskiej, dbając o podniesienie jakości oraz umiędzynarodowienie oferty edukacyjnej. Jedną z dróg do realizacji tego celu jest intensyfikacja wymiany stypendialnej studentów i wykładowców z uczelniami partnerskimi. Promocja mobilności jest działaniem priorytetowym w ramach uczestnictwa IBL PAN w programie Erasmus+. IBL PAN dąży do stałego zwiększania liczby studentów uczestniczących w międzynarodowych programach wymiany, rozumiejąc wagę edukacyjnych, językowych i kulturowych korzyści, które wynoszą z uczestnictwa w programach Erasmus+. Wspieramy także wymianę kadry, ponieważ przyczynia się ona do rozwoju karier pracowników oraz ułatwia proces ich dostosowania się do pracy w środowisku międzynarodowym. Projekt Erasmus+ w IBL PAN był realizowany zgodnie z zobowiązaniami podjętymi przez IBL PAN w karcie ECHE.